Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας δεν είναι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο, είναι μια αφορμή για να σταθούμε με σεβασμό και σκέψη απέναντι στον ρόλο που είχαν και συνεχίζουν να έχουν οι γυναίκες στην πορεία της κοινωνίας.
Στα Κύθηρα, οι γυναίκες υπήρξαν διαχρονικά ένας από τους πιο σταθερούς πυλώνες της ζωής του τόπου. Σε εποχές δύσκολες, με περιορισμένα μέσα και πολλές απαιτήσεις, κράτησαν ζωντανές τις οικογένειες, τα σπίτια και τις κοινότητες, μεταφέροντας παράλληλα αξίες, παραδόσεις και τρόπους ζωής από γενιά σε γενιά.
Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, αξίζει να θυμηθούμε και να τιμήσουμε τις γυναίκες των Κυθήρων, εκείνες που με τη δύναμη, την υπομονή και την εργατικότητά τους, άφησαν βαθύ αποτύπωμα στην ιστορία και την καθημερινότητα του νησιού μας.
Οι γιαγιάδες των Κυθήρων
Οι γιαγιάδες των Κυθήρων υπήρξαν η βάση πάνω στην οποία στηρίχθηκαν πολλές οικογένειες του νησιού. Σε εποχές ιδιαίτερα δύσκολες και συχνά κάτω από αντίξοες συνθήκες, μεγάλωσαν πολύτεκνες οικογένειες με αφοσίωση, υπομονή και μεγάλη δύναμη ψυχής.
Πέρα όμως από τον ρόλο τους μέσα στην οικογένεια, αποτέλεσαν και το ζωντανό μέσο μεταφοράς της προφορικής παράδοσης του τόπου. Μέσα από τις αφηγήσεις, τις ιστορίες, τις συμβουλές και τις καθημερινές πρακτικές, μετέφεραν τα ήθη, τα έθιμα και τις αξίες των Κυθήρων από γενιά σε γενιά, κρατώντας ζωντανή την πολιτιστική ταυτότητα του νησιού.
Οι μάνες που μεγάλωσαν οικογένειες
Οι τσιριγώτισες μάνες υπήρξαν για δεκαετίες η καρδιά της οικογένειας. Με αυταπάρνηση και αίσθημα ευθύνης μεγάλωσαν παιδιά και κράτησαν τα σπίτια ζωντανά, ακόμη και σε περιόδους που οι δυσκολίες της ζωής στο νησί ήταν μεγάλες.
Με αγάπη, υπομονή και καθημερινή φροντίδα διαμόρφωσαν γενιές ανθρώπων που προχώρησαν στη ζωή τους, κουβαλώντας μαζί τους τις αξίες, την εργατικότητα και το ήθος που γαλουχήθηκαν και οι ίδιες.
Οι γυναίκες που κράτησαν τα χωριά
Οι γυναίκες των Κυθήρων υπήρξαν διαχρονικά σκληροτράχηλες και ανθεκτικές. Από μικρά ακόμη κορίτσια αναλάμβαναν ευθύνες μέσα στην οικογένεια, φροντίζοντας τα μικρότερα αδέλφια τους και συμβάλλοντας στην καθημερινή λειτουργία του σπιτιού.
Συχνά, μέσα σε ένα πλαίσιο προκαταλήψεων και λανθασμένων κοινωνικών αντιλήψεων της εποχής, πολλές από αυτές θυσίασαν τη μόρφωση και την προσωπική τους εξέλιξη για να στηρίξουν την οικογένεια. Παράλληλα εργάζονταν σκληρά σε αγροτικές δουλειές, ενώ φρόντιζαν το σπίτι και μεγάλωναν τα παιδιά τους, χωρίς παράπονα και χωρίς να ζητούν αναγνώριση.
Με τα λίγα μέσα που διέθεταν, κατάφεραν να μεγαλώσουν γενιές ανθρώπων που αργότερα έγιναν επιστήμονες, επαγγελματίες και κυρίως χρήσιμοι άνθρωποι για την κοινωνία.
Οι σύγχρονες γυναίκες του νησιού
Σήμερα, οι γυναίκες των Κυθήρων συνεχίζουν αυτή τη διαδρομή, αποτελώντας βασικούς πυλώνες της κοινωνικής και οικονομικής ζωής του τόπου. Με δημιουργικότητα, γνώση και δυναμισμό δραστηριοποιούνται σε πολλούς τομείς της καθημερινότητας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην εξέλιξη και την ανάπτυξη του νησιού.
Ταυτόχρονα, παραμένουν άξιες συνεχίστριες της πορείας που χάραξαν οι γιαγιάδες και οι μάνες τους, μεταφέροντας στις νεότερες γενιές τις αξίες της εργατικότητας, της αξιοπρέπειας και της αγάπης για τον τόπο.
Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας αποτελεί μια ευκαιρία να θυμηθούμε και να τιμήσουμε όλες τις γυναίκες των Κυθήρων, εκείνες που έζησαν και δημιούργησαν σε δύσκολες εποχές, αλλά και εκείνες που συνεχίζουν σήμερα να κρατούν ζωντανό τον κοινωνικό και πολιτιστικό ιστό του νησιού μας.
Παναγιώτης Μπαχτής – TSIRIGO FM 105.6
Πηγή φωτογραφιών:
Φωτογραφικό Λεύκωμα «ΜΑΝΩΛΗΣ ΦΑΤΣΕΑΣ – Τα Κύθηρα του Χθές»
Φωτογραφικό αρχείο Παναγιώτη Μπαχτή
