Υπάρχουν κάποιες επιχειρήσεις στα Κύθηρα που με τα χρόνια παύουν να είναι απλώς επαγγελματικοί χώροι. Γίνονται κομμάτι της καθημερινότητας ενός τόπου, σημείο αναφοράς, χώρος μνήμης και ανθρώπινων σχέσεων. Ένας τέτοιος χώρος είναι χωρίς αμφιβολία και το κομμωτήριο «της Ρίτσας» στο κέντρο του Λιβαδίου.
Η Γρηγορία Φατσέα — η γνωστή σε όλους μας Ρίτσα — ολοκληρώνει σήμερα, 16 Μαϊου 2026, μια επαγγελματική διαδρομή που κράτησε περισσότερο από τρεις δεκαετίες, κλείνοντας έναν κύκλο γεμάτο δουλειά, δημιουργία, συγκίνηση, φιλίες και αμέτρητες ανθρώπινες στιγμές.
Η σχέση της με την κομμωτική ξεκίνησε πολύ πριν ανοίξει το δικό της κατάστημα. Από μικρό παιδί μεγάλωσε μέσα στον ίδιο ακριβώς χώρο, εκεί όπου η μητέρα της, Ειρήνη Καλλίγερου – Φατσέα, διατηρούσε το δικό της κομμωτήριο. Η οικογενειακή παράδοση ήταν βαθιά, καθώς τόσο η μητέρα της όσο και ο θείος της εργάζονταν ως κομμώτρια και ως κουρέας αντίστοιχα. Έτσι, η αγάπη για τη συγκεκριμένη τέχνη γεννήθηκε σχεδόν φυσικά μέσα της.
Η απώλεια όμως της μητέρας της, όταν η ίδια ήταν μόλις 14 ετών, σημάδεψε βαθιά τη ζωή της. Ο χώρος αυτός δεν ήταν απλώς ένα μαγαζί. Ήταν μνήμη, οικογένεια, ρίζες και συναισθηματικό καταφύγιο.
Στον ίδιο χώρο λειτουργούσε παράλληλα και κατάστημα υποδημάτων, το οποίο συνέχισε να διατηρεί και να εργάζεται για ένα διάστημα η ίδια με τον πατέρα της. Στα 18 της χρόνια πήρε τον δρόμο για την Αθήνα, όπου φοίτησε στη γνωστή σχολή κομμωτικής του Πέτρου Αμάραντου, ένα από τα πιο αναγνωρισμένα ονόματα της εποχής στον χώρο της κομμωτικής.
Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές της και εργάστηκε για μικρό χρονικό διάστημα στην Αθήνα, πήραν μαζί με τον μετέπειτα σύζυγό της, Ιωάννη Κασιμάτη — ο οποίος τη στήριξε ουσιαστικά — τη μεγάλη απόφαση της επιστροφής στα Κύθηρα.
Επιστρέφοντας στο νησί, βρέθηκε ξανά μπροστά στον χώρο όπου είχε μεγαλώσει βλέποντας τη μητέρα της να εργάζεται καθημερινά. Εκεί αποφάσισε να δημιουργήσει το δικό της πλέον σύγχρονο κομμωτήριο, γεμάτη όνειρα αλλά και έντονη συναισθηματική φόρτιση.
Στις 5 Μαΐου 1992, το κομμωτήριο «της Ρίτσας» άνοιξε επίσημα τις πόρτες του, αποτελώντας ίσως το μοναδικό οργανωμένο κομμωτήριο στο νότιο τμήμα των Κυθήρων εκείνη την περίοδο.
Το Λιβάδι βρισκόταν τότε σε μια περίοδο έντονης εμπορικής ανάπτυξης, με νέες επιχειρήσεις να δημιουργούνται συνεχώς και την περιοχή να λειτουργεί ως σταθερό εμπορικό κέντρο του νησιού. Μέσα σε αυτό το κλίμα, το νέο κομμωτήριο ήρθε να προσθέσει μια νέα υπηρεσία για κατοίκους και επισκέπτες, ενώ παράλληλα χτίστηκαν φιλίες και σχέσεις ζωής με άλλους νέους επιχειρηματίες της εποχής, φιλίες που, όπως λέει η ίδια, κρατούν μέχρι σήμερα.
Ο κόσμος αγκάλιασε τη Ρίτσα από την πρώτη στιγμή. Και ίσως αυτό είναι τελικά το μεγαλύτερο κέρδος μιας ζωής.
Όπως μοιράζεται συγκινημένη μαζί μας, πολλές από τις νεαρές γυναίκες που τη στήριξαν όταν ξεκινούσε συνεχίζουν μέχρι και σήμερα να είναι πελάτισσές της, όχι μόνο οι ίδιες, αλλά πλέον και τα παιδιά τους. Μέσα σε αυτά τα χρόνια μοιράστηκαν μαζί στιγμές ζωής: γάμους, βαφτίσεις, γιορτές, γενέθλια, χαρές αλλά και δύσκολες στιγμές και για εκείνη, αυτό ξεπέρασε εδώ και χρόνια τα όρια μιας επαγγελματικής σχέσης.
«Είναι σχέση ζωής», όπως χαρακτηριστικά λέει.
Θυμάται ακόμη την πρώτη νύφη που ανέλαβε, την Αντωνία Μαρέντη, ενώ από τότε εκατοντάδες γυναίκες την εμπιστεύθηκαν για μία από τις σημαντικότερες ημέρες της ζωής τους.
Η δεκαετία του ’90 θυμάται, είχε τη δική της αισθητική. Η περμανάντ ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής, ενώ χαρακτηριστικό στοιχείο της εποχής, ειδικά για τις νύφες, ήταν οι περίτεχνοι κότσοι.
Πριν τα κινητά και το διαδίκτυο κατακλύσουν την καθημερινότητα, νεαρά παιδιά αλλά και γυναίκες έφταναν στο κομμωτήριο κρατώντας φωτογραφίες από περιοδικά, ζητώντας της κουρέματα εμπνευσμένα από αγαπημένους αθλητές, ηθοποιούς, τραγουδιστές, ή μοντέλα της εποχής.
Και μπορεί το κομμωτήριο να είχε κυρίως γυναικείο κοινό, όμως εκείνα τα χρόνια πολλοί ήταν και οι άντρες που το επέλεγαν για το κούρεμά τους, κάτι που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.
Μεγάλη ήταν επίσης η αγάπη και η στήριξη που δέχθηκε όλα αυτά τα χρόνια από τους Κυθήριους της διασποράς, που κάθε καλοκαίρι περνούσαν από το μαγαζί της.
Από την καρέκλα του κομμωτηρίου της πέρασαν κάτοικοι του νησιού, επισκέπτες αλλά και γνωστά πρόσωπα που βρέθηκαν είτε για δουλειά είτε για διακοπές στα Κύθηρα, όπως ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, ο Άλκης Κούρκουλος, η Μιρέλλα Παπαοικονόμου, ο Κώστας Κόκλας, η Αθηνά Μαξίμου και άλλοι.
Όπως σε όλα σχεδόν τα επαγγέλματα στα Κύθηρα, οι χειμώνες ήταν πιο δύσκολοι και μοναχικοί, ενώ τα καλοκαίρια απαιτητικά, γεμάτα δουλειά και ένταση. Παρ’ όλα αυτά, η Ρίτσα νιώθει χαρά βλέποντας πως πλέον οι γυναίκες φροντίζουν περισσότερο τον εαυτό τους σε σχέση με την εποχή που εκείνη ξεκίνησε, χωρίς να υπάρχει ηλικιακό όριο στην ανάγκη κάποιου να αισθάνεται όμορφα και περιποιημένα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα πελάτισσά της ηλικίας 90 ετών!
Σήμερα, καθώς αυτός ο μεγάλος κύκλος ολοκληρώνεται, τα συναισθήματα είναι αναμεικτά.
Από τη μία πλευρά, μέσα σε αυτόν τον χώρο έζησε ολόκληρη την επαγγελματική της ζωή, πέτυχε, δημιούργησε, καταξιώθηκε και κέρδισε την εμπιστοσύνη του κόσμου. Κυρίως όμως, όπως μας είπε όταν τη ρωτήσαμε τι σημαίνει αυτός ο χώρος για εκείνη: «Μόνο αγάπη».
Από την άλλη πλευρά όμως, πίσω από αυτή τη διαδρομή υπήρχαν ατελείωτες ώρες δουλειάς, κούρασης, σωματικής καταπόνησης και πολλές στιγμές μακριά από την οικογένειά της. Έτσι, αισθάνθηκε πως πλέον ήρθε το πλήρωμα του χρόνου για να κλείσει αυτός ο κύκλος.
Η απόφαση αυτή έγινε πιο εύκολη όταν βρέθηκε το κατάλληλο πρόσωπο για να συνεχιστεί κάτι που χτίστηκε με τόσο κόπο επί περισσότερα από 30 χρόνια.
Η Ελεάννα Γαβαλά, νέα Κυθήρια επαγγελματίας κομμώτρια, αποφάσισε μαζί με τον σύζυγό της να επιστρέψουν στα Κύθηρα και στο πρόσωπό της η Ρίτσα είδε έναν άνθρωπο που μπορεί να συνεχίσει με αγάπη και σεβασμό αυτή τη διαδρομή.
Η Ρίτσα, συγκινημενη ήθελε να απευθύνει ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους και σε όλες για την στήριξη και την αγάπη τους όλα αυτά τα χρόνια κι εύχεται στην Ελεάννα καλές δουλειές, υγεία και δύναμη, τονίζοντας πως θα βρίσκεται δίπλα της σε ό,τι χρειαστεί στο νέο της αυτό ξεκίνημα.
Κάποιες φορές οι χώροι κρατούν μέσα τους κάτι πολύ περισσότερο από επαγγελματικές δραστηριότητες. Κρατούν τις φωνές, τα γέλια, τις αγωνίες, τις χαρές και τις αναμνήσεις ολόκληρων γενεών.
Το κομμωτήριο «της Ρίτσας» στο Λιβάδι υπήρξε για περισσότερα από 33 χρόνια ένας τέτοιος χώρος. Ένα μικρό καθημερινό σημείο συνάντησης της τοπικής κοινωνίας, όπου μέσα από μια καρέκλα, έναν καθρέφτη και μια ανθρώπινη κουβέντα χτίστηκαν δεσμοί ζωής.
Και μπορεί σήμερα ένας μεγάλος προσωπικός κύκλος να ολοκληρώνεται για τη Ρίτσα, όμως το φως στον γνώριμο αυτό χώρο δεν σβήνει. Συνεχίζει να μένει αναμμένο, περνώντας πλέον στα χέρια μιας νέας γενιάς ανθρώπων του τόπου.
Πηγή: Παναγιώτης Μπαχτής – TSIRIGO FM
Φωτογραφίες Παναγιώτης Μπαχτής – TSIRIGO FM
