Λίγοι γνωρίζουν ότι ο Άγιος Νικόλαος ο Πλανάς, μία από τις πιο φωτεινές μορφές της νεότερης Ορθοδοξίας, συνδέεται με τα Κύθηρα μέσω του γάμου του σε νεαρή ηλικία.
Γεννήθηκε στη Νάξο το 1851, σε εύπορη και βαθιά ευσεβή οικογένεια. Ο πατέρας του, Ιωάννης Πλανάς, διατηρούσε εμπορικό καΐκι, ενώ η μητέρα του, Αυγουστίνα Μελισσουργού, καταγόταν από ιερατική οικογένεια. Από μικρός μεγάλωσε μέσα στην εκκλησιαστική ζωή, βοηθώντας τον ιερέα παππού του και λαμβάνοντας τα πρώτα του γράμματα σε ένα περιβάλλον πίστης και ευλάβειας. Μετά τον θάνατο του πατέρα του εγκαταστάθηκε με τη μητέρα και την αδελφή του στην Αθήνα.
Σε ηλικία μόλις 17 ετών, κατόπιν παρότρυνσης της μητέρας του, νυμφεύθηκε την Κυθήρια Ελένη Προβελέγγιου. Ο γάμος τους ωστόσο υπήρξε σύντομος, καθώς η σύζυγός του εκοιμήθη αμέσως μετά τη γέννηση του παιδιού τους, του Ιωάννη, τον οποίο μεγάλωσε μόνος του. Η δοκιμασία αυτή σημάδεψε βαθιά τη ζωή του, οδηγώντας τον σε μια πορεία ακόμη μεγαλύτερης πνευματικής αφοσίωσης.
Το 1879 χειροτονήθηκε διάκονος στον ναό της Μεταμορφώσεως στην Πλάκα και στις 2 Μαρτίου 1884 πρεσβύτερος στο ταπεινό εκκλησάκι του Αγίου Ελισσαίου στο Μοναστηράκι. Εκεί τελούσε αγρυπνίες που άφησαν εποχή, ενώ στο ψαλτήρι βρίσκονταν συχνά ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και ο Αλέξανδρος Μωραϊτίδης, οι οποίοι μνημόνευσαν με σεβασμό την ταπείνωση και την πνευματικότητά του.
Ιερουργούσε επίσης στον Άγιο Παντελεήμονα Ιλισσού (οδός Καλλιρρόης) και στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, τον λεγόμενο «Κυνηγό», στη σημερινή οδό Βουλιαγμένης. Ζούσε με αυστηρή λιτότητα και ασκητικό φρόνημα, βοηθώντας τους φτωχούς και στηρίζοντας πνευματικά πλήθος ανθρώπων. Σύμφωνα με μαρτυρίες της εποχής, του αποδίδονται θαυμαστές επεμβάσεις και ιδιαίτερα πνευματικά χαρίσματα.
Την Κυριακή του Ασώτου, 28 Φεβρουαρίου 1932, λειτούργησε για τελευταία φορά ενώ στις 2 Μαρτίου 1932 εκοιμήθη σε ηλικία 82 ετών και χιλιάδες πιστοί προσήλθαν να τον αποχαιρετήσουν.
Το 1992 το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως τον ανακήρυξε επισήμως Άγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας.
Η Μνήμη του Αγίου Νικολάου Πλανά εορτάζεται, με ιδιαίτερη ευλάβεια κάθε χρόνο, την πρώτη Κυριακή του Μαρτίου, ενώ η μορφή του παραμένει σύμβολο ταπείνωσης, αδιάλειπτης προσευχής και σιωπηλής διακονίας.
Το Απολυτίκιο του Αγίου Νικολάου Πλανά
«Τας του πλάνου παγίδας εκφυγών, ιερώτατε, απλανῶς επορεύθης δια βίου, πατὴρ ημών, Νικόλαε αοίδιμε Πλανά, ουράνια χαρίσματα λαβών, αγρυπνίαις και νηστείαις, ιερουργών οσίως τω Κυρίῳ σου. Όνπερ καθικετεύων εκτενῶς, Νάξιον ιεράτευμα, πρέσβευε δωρηθῆναι καὶ ημίν το θείον έλεος.»
Η πορεία και ο βίος του Αγίου Νικολάου Πλανά παραμένουν μέχρι σήμερα σύμβολο ταπείνωσης και σιωπηλής προσφοράς.
Και μέσα σε αυτή τη διαδρομή, τα Κύθηρα έχουν τη δική τους μικρή, αλλά υπαρκτή θέση.
Παναγιώτης Μπαχτής – TSIRIGO FM 105,6
Πηγή πληροφοριών και φωτογραφιών: sansiera.gr
